قدر هر رساله و كتاب ، و سلوك راه صدق و صواب ، و ترغيب بتعلم معارف و علوم ، و تحريض بتفنن آداب و رسوم ، و شناختن پايهء اولياء خدا ، و دانستن درجهء رجال هدى ، و احياء طريقهء ارباب فضل و كمال ، و إعلاء الويهء اصحاب و جد و حال ، و تجديد مراسم أعاظم گذشتگان ، و ترويج مناقب اكامل رفتگان ، و شناختن مقابر صلحاء أبرار ، و فهميدن مزارات بدلاء أخيار است ؛ و هريك از اين‌ها از أمهات وسائل قرب حضرت إلهى ، و بزرگترين سبب وصول بمحامد نامتناهى است ، چنان‌كه در آيات كلام اللّه مجيد ، و أحاديث رسول حميد ، و و اخبار ائمه اطهار ، و آثار علماء ابرار ، و كلمات بزرگان دين مبين ، و أقوالى اعاظم علماء عاملين ، همواره مدح اين شيوهء فرخنده و هميشه نعت اين شيمهء خجسته ، ملفق و منظوم و مؤلف و مرقوم گرديده ؛ لهذا در هر عصرى از أعصار ، و دورى از ادوار ، علماء شيعى و سنى ، و اسلامى و خارجى ، حافظ اخبار و سير علماء عاملين ، و جامع آثار و خبر فضلاء كاملين بوده ، و كتب عربى و فارسى ، و تركى و يوروپى بسيار در اين فن شريف و علم لطيف بحيطهء تأليف و حيز تصنيف درآورده‌اند ؛ و هرچه بيشتر تتبع كرده‌اند ؛ پيشتر رفته‌اند ، و هرچه در عقب‌تر نوشته‌اند ؛ بهتر سرشته‌اند ، چه بحسب اقتضاء طبيعت روزگار ؛ هر صنعتى را روى در ترقى ، و هر كارى را راه در تكميل است . و اين بندهء نگارنده را برحسب توفيقات غيبى ، و تأييدات لاريبى ، اغلب اوقات عمر عزيز ، مصروف اين عادت حسنه ، و مشعوف بدين خصلت مستحسنه شده ، و با تشتت بال ، و توزع احوال ، از فضل حضرت ذوالجلال و الافضال ، و لطف خالق لم‌يزل و لا يزال ؛ كتب چندى از اين مقوله فراهم ، و معاجم بسيارى از اين مقاله ميسر گرديده ، و بسيارى از وقتها را حتى الامكان و الفراغة ، روزها را به خواندن و نوشتن آنها شب ؛ و شبها را بتذكر و تذكار آن روز مىنمايم ، و چون در هر ماه و سال ، بمقتضاى فيض دائم ايزد ذوالجلال ، وجود مباركى از بزرگان أرباب علم و عمل تازه ، و حافظ متتبع را اطلاعاتى بىاندازه دست مىدهد ، كه سابق بر آن از آن خبرى ، و پيشتر از آن آن را اثرى نبوده ، ازاين‌رو مدتى بود مديد ، و عهدى مىشد بعيد كه اين فقير را در خاطر مىخليد ، كه كتابى تأليف نمايم در احوال كسانى كه قريب به اين أعصار بوده ، و مؤلفين اين فن ؛ هريك از آنان را در مواضع متفرقه ذكر نموده ، يا در جايى مختصر ؛ و در ديگرى مفصل‌تر ديده شده ، يا از